महाराष्ट्रात HSRP नंबर प्लेट बंधनकारक: संपूर्ण माहिती पहा आणि मगच अर्ज करा.

आज आपण HSRP नंबर प्लेट च्या संदर्भात संपूर्ण उत्तरे पाहणार आहोत.

HSRP? A High-Security Registration Plate (HSRP) म्हणजे काय?

उच्च सुरक्षा नोंदणी नंबर प्लेट (HSRP) ही एक सुरक्षित नंबर प्लेट आहे, जी देशातील वाहने ची ओळख प्रमाणित करण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. ही प्लेट अॅल्युमिनियमपासून बनलेली असून, तिच्यामध्ये अनेक सुरक्षा वैशिष्ट्ये आहेत. यामध्ये रात्री नंबर प्लेट दिसण्यासाठी सुधारित परावर्तनीय फिल्म, क्रोमियम-आधारित अशोक चक्र होलोग्राम आणि एक अद्वितीय 10-अंकी लेझर क्रमांक समाविष्ट आहे.

HSRP का अनिवार्य आहे?

• सुप्रीम कोर्टाने रस्ते सुरक्षा वाढवण्यासाठी, वाहन-संबंधित गुन्हे रोखण्यासाठी आणि वाहतूक नियमांचे प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी HSRP सक्तीने बसवण्याचा आदेश दिला आहे. यापूर्वी अनेक वाहने डुप्लिकेट, बनावट किंवा फॅन्सी नंबर प्लेट वापरत असत, ज्यामुळे चोरी झालेली वाहने किंवा गुन्ह्यांमध्ये वापरलेली वाहने शोधणे कठीण जात असे.
• HSRP बसवल्याने प्रत्येक नंबर प्लेट वाहनाच्या नोंदणीशी जोडलेली असेल , त्यामुळे वाहतूक पोलिसांना अशा वाहनांचे ट्रॅकिंग करणे सोपे होते. तसेच, नंबर प्लेटच्या एकसंध स्वरूपामुळे नियमांचे पालन न करणाऱ्या वाहनांची ओळख पटविणे सहज होते.
• HSRP मध्ये रेडिओ फ्रिक्वेन्सी ओळख (RFID) तंत्रज्ञान समाविष्ट आहे, ज्यामुळे डिजिटल ट्रॅकिंग शक्य होते आणि वाहन चोरी व बेकायदेशीर हस्तांतरण टाळले जाते.

HSRP बसवण्याची अंतिम मुदत काय आहे?

या आदेशानुसार, एप्रिल 2019 पूर्वी नोंदणीकृत असलेल्या सर्व वाहनांवर 30 एप्रिल 2025 पर्यंत HSRP बसवणे अनिवार्य आहे.

HSRP कशी बसवायची?

महाराष्ट्र सरकारने 2018 मध्ये HSRP लागू करण्याचा आदेश दिला होता. मात्र, त्याची प्रभावी अंमलबजावणी झाली नाही. आता सुप्रीम कोर्टाने राज्य सरकारांना हे लागू करण्यास भाग पाडल्याने, जानेवारी 2024 मध्ये महाराष्ट्र सरकारने पुन्हा निर्देश जारी केले.

HSRP बसवण्याचा खर्च वाहनाच्या प्रकारानुसार बदलतो. हा खर्च ₹531 ते ₹879 (GST सह) इतका असून, त्याशिवाय स्नॅप लॉकसाठी वेगळा खर्च आहे. वाहनधारकांना महाराष्ट्र परिवहन विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवरून किमान दोन दिवस आधी अपॉइंटमेंट बुक करावी लागेल.

HSRP बसवण्याची प्रक्रिया सोपी करण्यासाठी राज्याला तीन झोनमध्ये विभागले गेले आहे. प्रत्येक झोनसाठी अधिकृत विक्रेते नेमले गेले आहेत:

• झोन 1 (12 RTOs) – रोस्मर्टा सेफ्टी सिस्टिम्स लिमिटेड
• झोन 2 (18 RTOs) – रिअल मॅझॉन इंडिया लिमिटेड
• झोन 3 (27 RTOs) – FTA HSRP सोल्यूशन्स प्रा. लि.

परिवहन विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, 57 RTO कार्यालये HSRP बसवण्याची सुविधा देत असून, वाहनधारकांनी वेळेत स्लॉट बुक करणे आवश्यक आहे. अधिकृत संस्थांनी वेळेवर नंबर प्लेट उपलब्ध करून देणे बंधनकारक आहे.

HSRP न बसवल्यास काय होईल?

HSRP बसवण्याची अंतिम मुदत ओलांडल्यानंतर, क्रमांकपट्टी नसलेल्या वाहनधारकांवर ₹1,000 दंड आकारला जाईल. हा दंड मोटर वाहन अधिनियम, 1988 च्या कलम 177 आणि केंद्रीय मोटर वाहन नियम (CMVR) नियम 50 अंतर्गत लागेल.

एप्रिल 1, 2019 नंतर नोंदणीकृत असूनही HSRP नसलेल्या वाहनांवर कलम 190(2) अंतर्गत दंड लावला जाईल. राज्य सरकारने स्पष्ट केले आहे की, मुदत वाढवली असली तरी अंतिम तारखेनंतर कठोर कारवाई केली जाईल.

परिवहन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, “गेल्या काही काळात तांत्रिक अडचणींमुळे काही वाहनधारकांना अपॉइंटमेंट बुक करता आल्या नाहीत, त्यामुळे मुदत वाढवण्यात आली आहे. परंतु, ही मुदत अनिश्चित नाही, त्यामुळे नागरिकांनी वेळेत HSRP बसवून घ्यावी.”

HSRP बसवल्याने वाहनधारकांना काय फायदे होतील?

HSRP बसवल्याने फक्त नियमांचे पालन होणार नाही तर वाहनधारकांना अनेक फायदे मिळतीळ:

• बनावट किंवा बदललेल्या नंबर प्लेटमुळे होणारी फसवणूक टाळली जाते.
• प्रत्येक नंबर प्लेट केंद्रीय डेटाबेसशी संलग्न असल्याने चोरी झालेल्या वाहनांचा शोध वेगाने लागू शकतो.
• नंबर प्लेटचे प्रमाणित स्वरूप असल्याने वाहतुकीचे नियमन सोपे होते.
• RFID तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात ऑटोमेटेड टोल कलेक्शन आणि स्मार्ट वाहतूक व्यवस्थापनास मदत होईल.

म्हणूनच, सर्व वाहनधारकांनी HSRP वेळेत बसवून घ्यावी आणि दंड टाळावा!